Nie bójmy się cebul

Rośliny cebulowe są niezastąpionym elementem każdego ogrodu i wbrew niektórym opiniom i obawom są proste w uprawie a większość z nich kwitnie niezawodnie i obficie każdego roku. Pomimo pewnych różnic w budowie morfologicznej zadanie cebul, bulw i kłączy jest takie same, w podziemnych organach spichrzowych magazynują one substancje pokarmowe, które umożliwiają roślinie przetrwanie zimy. Pomimo często niewielkiej i mało atrakcyjnej cebuli zachwycają nas intensywnymi i często nieproporcjonalnie dużymi kwiatami.

Choć potocznie mianem „roślin cebulowych” określa się wszystkie byliny wytwarzające podziemne organy spichrzowe i przetrwalnikowe, to warto zwrócić uwagę, iż w rzeczywistości dzielą się one na trzy grupy:

• rośliny cebulowe (np. narcyzy, tulipany, śnieżyczki, hiacynty, czosnki, szafirki),
• rośliny bulwiaste (np. dalie, mieczyki, krokusy, zimowity),
• rośliny kłączowe (np. konwalie).

Z uwagi na ogromne bogactwo gatunków i odmian rośliny cebulowe znajdują zastosowanie w rozmaitych miejscach oraz pełnią różnorodne funkcje. Doskonale spisują się na rabatach, gdzie mogą pokrywać znaczne obszary oraz tworzyć jednokolorowe lub wielobarwne „plamy”. Niezapomniany wygląd tworzą większe grupy np. tulipanów Tulipa, narcyzów Narcissus lub hiacyntów wschodnich Hyacinthus orientalis. Urzekają nas także swoim wyglądem na trawnikach urozmaicając w okresie wczesnowiosennym monotonną przestrzeń. Na zielonej darni doskonale spisują się mniejsze i niższe rośliny jak np. krokusy Crocus (osiągają wysokość przeważnie do 15 cm). Warto sięgnąć także po coraz bardziej popularne tulipany botaniczne, które charakteryzują się mniejszą wysokością oraz atrakcyjnymi, przeważnie dużymi kwiatami. Do najbardziej znanych tulipanów botanicznych należą te zaliczane do grupy Kaufmanna oraz Greiga. Niektóre rośliny cebulowe zadziwiają znacznymi rozmiarami i majestatycznym wyglądem i te z powodzeniem można sadzić w mniejszych grupach np. czosnek olbrzymi Allium giganteum (wysokość do 200 cm), szachownica cesarska Fritillaria imperialis (wysokość do 150 cm), mieczyk Gladiolus (wysokość do 140 cm) czy lilia Lilium (wysokość do 180 cm). Doskonałe warunki do rozwoju roślin cebulowych panują także pod koronami drzew i wyższymi krzewami, gdyż wczesną wiosną, przed rozwojem liści, do najniższego piętra roślinnego dociera niezbędna tym roślinom ilość światła. W pustych przestrzeniach, między drzewami, doskonale wyglądają np. śnieżyczka Galanthus, śniedek baldaszkowaty Ornithogalum umbellatum, biała cebulica Scilla, śnieżyca wiosenna Leucoium vernum, biały i żółty psiząb Erythronium lub rannik Eranthis.

Kupując cebule warto zwrócić uwagę na ich wygląd. W centrach ogrodniczych wybierajmy te duże i jędrne bez objawów chorobowych. Większość roślin cebulowych preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste oraz przepuszczalne, żyzne gleby, do bardziej cienioznośnych roślin należy rannik i psi ząb. Warto zapamiętać, że byliny te nie przepadają za nadmiarem wilgoci. Podlewanie jest im niezbędne w okresie silnego wzrostu wiosną oraz po posadzeniu, natomiast latem, gdy przechodzą okres spoczynku, nadmiar wilgoci może przyczyniać się do gnicia cebul. Dokładna informacja na temat głębokości sadzenia znajduje się przeważnie na dołączonej etykiecie, warto zapamiętać jednak podstawową zasadę, zgodnie z którą cebule sadzimy na głębokości 3-krotnie większej niż ich wysokość. Mniejsze cebule możemy umieścić w specjalnych koszyczkach (dostępnych w sklepach ogrodniczych), które ułatwiają późniejsze wykopywanie cebul oraz chronią przed szkodnikami, głównie nornikami. Pomocne przy sadzeniu są także specjalne sadzarki zawierające centymetrową podziałkę, pomocną w trakcie wyznaczania głębokości sadzenia.

Termin sadzenia roślin cebulowych zależny jest od konkretnego gatunku. Najwcześniej, bo już w połowie sierpnia można sadzić narcyzy, a na przełomie sierpnia i września szachownice. Wrzesień to idealna pora na sadzenie przebiśniegów, hiacyntów, śniedków baldaszkowatych, śnieżyc i liliowców. Przełom września i października to okres sadzenia cebul lilii, krokusów wiosennych i szafirków. Najpóźniej na stałe miejsce wysadzamy konwalie (początek października) oraz tulipany (pierwsza połowa października).

Po przekwitnięciu usuwamy jedynie kwiatostany lub obcinamy je w połowie wysokości łodygi, pozostawiając liście, które usuwamy dopiero po zaschnięciu. Gatunki cebul kwitnących wiosną i niezimujących w gruncie wykopujemy przeważnie od połowy czerwca do początku lipca. Dużo osób rezygnuje z sadzenia roślin cebulowych z uwagi na konieczność wykopywania i ponownego sadzenia cebul w odpowiednich momentach. Jest jednak wiele pięknych i prostych w uprawie gatunków i odmian, które zimują w gruncie przez wiele lat, należą tu m. in. konwalie, krokusy wiosenne i jesienne, liliowce, narcyzy, przebiśniegi, ranniki, szafirki, śnieżyce oraz niektóre tulipany (głównie botaniczne).

Uprawa roślin cebulowych nie jest trudna a korzyści jakie nam przynosi są nieproporcjonalnie większe od trudu włożonego w ich pielęgnację. Warto zatem w projekcie ogrodu zadbać o to, by na naszej działce nie zabrakło tych uroczych roślin, które już bardzo wczesną wiosną cieszą nasze oczy intensywnymi barwami i ożywiają monotonną przestrzeń.